ifnex/DEPLOYMENT_HANDOFF.md

# راهنمای استقرار IFNEX — ویژهٔ تیم IT کارفرما

> **مخاطب:** مسئول IT شرکت IFNEX
> **تاریخ تحویل:** ۲۰۲۶-۱۰-۰۴
> **آخرین به‌روزرسانی:** ۲۰۲۶-۱۱-۰۱ (فاز ۳.۱۱)
> **نسخه:** ۱.۱
> **تهیه‌کننده:** VernaSoft Group — Kazem Alghasi

---

## ۱. معماری استقرار

این سیستم از دو بخش مستقل تشکیل شده است که هرکدام روی دامنهٔ جداگانه میزبانی می‌شوند و فقط از طریق REST API با هم ارتباط دارند.

| بخش | دامنه | روش تحویل | مسیر وب‌سرور |
|------|-------|------------|--------------|
| لاراول (API + پنل مدیریت Filament) | `system.ifnex.ir` | کلون گیت | `/var/www/system.ifnex.ir/public` |
| وردپرس (وب‌سایت + پورتال مشتری) | `ifnex.ir` | فایل ZIP + فایل SQL | `/var/www/ifnex.ir` |

**پیش‌نیازهای هر دو بخش:**

- PHP 8.2 یا بالاتر با اکستنشن‌های `pdo_mysql`، `mbstring`، `xml`، `gd`، `zip`
- MySQL 8 یا بالاتر
- Composer 2.x (فقط برای لاراول)
- Nginx یا Apache + PHP-FPM
- گواهی SSL از Let's Encrypt برای هر دو دامنه

---

## ۲. استقرار لاراول — `system.ifnex.ir`

### ۲.۱ کلون مخزن

```bash
cd /var/www/system.ifnex.ir

git clone https://www.git.vernahost.ir/gitmodir110/ifnex.git tmp

cp -r tmp/04_Laravel/* .
cp tmp/04_Laravel/.env.example .env

rm -rf tmp
```

### ۲.۲ نصب پکیج‌ها

```bash
composer install --no-dev --optimize-autoloader
```

### ۲.۳ تنظیم فایل `.env`

```bash
nano .env
```

مقادیر زیر را حتماً تنظیم کنید:

```dotenv
APP_NAME=IFNEX
APP_ENV=production
APP_DEBUG=false
APP_URL=https://system.ifnex.ir

DB_CONNECTION=mysql
DB_HOST=127.0.0.1
DB_PORT=3306
DB_DATABASE=ifnex_laravel
DB_USERNAME=YOUR_DB_USER
DB_PASSWORD=YOUR_DB_PASSWORD

IFNEX_API_KEY=change-this-secret-key
IFNEX_BRIDGE_API_KEY=change-this-secret-key
CORS_ALLOWED_ORIGINS=https://ifnex.ir

ZARINPAL_SANDBOX=false
ZARINPAL_MERCHANT_ID=YOUR_REAL_MERCHANT_ID
ZARINPAL_CALLBACK_URL=https://system.ifnex.ir/api/v1/payment/callback
ZARINPAL_FRONTEND_FAILURE_URL=https://ifnex.ir/wallet

KAVENEGAR_API_KEY=
KAVENEGAR_SENDER=
```

> ⚠️ **نکتهٔ امنیتی — الزامی:** هر دو مقدار `IFNEX_API_KEY` و `IFNEX_BRIDGE_API_KEY` باید پیش از استقرار با یک رشتهٔ تصادفی و طولانی (مثلاً خروجی `openssl rand -hex 32`) جایگزین شوند.
>
> مقدار `change-this-secret-key` عمداً انتخاب شده است، چون کد سمت لاراول (`BridgeAuthController`) دقیقاً همین مقدار را رد می‌کند و خطای ۵۰۰ می‌دهد. یعنی اگر جایگزینی فراموش شود، سیستم **بی‌سروصدا کار نمی‌کند** و به‌جای آن لو می‌دهد. هر مقدار دیگری — از جمله مواردی که شبیه placeholder باشند — به‌عنوان یک کلید معتبر پذیرفته می‌شود.
>
> `IFNEX_BRIDGE_API_KEY` باید عیناً در پلاگین وردپرس هم تنظیم شود. `IFNEX_API_KEY` کلید عمومی بخش رهگیری است و آن هم باید در پلاگین تنظیم شود.

### ۲.۴ راه‌اندازی اولیه

```bash
# فاز ۳.۱۰ — پیش‌از-همه: بررسی سخت‌سازی محیط (fail-fast)
php artisan ifnex:preflight --skip-db

php artisan key:generate
php artisan migrate --force

# داده‌های مرجع — بدون این مراحل قیمت‌گذاری و فرم سفارش کار نمی‌کنند
php artisan db:seed --class=CountriesTableSeeder --force
php artisan db:seed --class=SystemSettingSeeder --force
php artisan db:seed --class=CurrencySeeder --force          # فاز ۳.۱۰ — پنج ارز پایه
php artisan db:seed --class=RoleAndPermissionSeeder --force

# دریافت نرخ ارز اولیه (auto-approve) — فاز ۳.۱۰
php artisan ifnex:import-fx-rates --source=all --auto-approve

# بررسی نهایی preflight (شامل currencies)
php artisan ifnex:preflight

php artisan storage:link
php artisan config:cache
php artisan route:cache
php artisan view:cache
```

> ℹ️ **دربارهٔ seedها:** جدول `countries` فقط توسط `CountriesTableSeeder` پر می‌شود و موتور قیمت‌گذاری با `Country::where('iso_code', …)->firstOrFail()` کشور را پیدا می‌کند؛ اگر این seed اجرا نشود، همهٔ استعلام‌های قیمت با خطای 404 مواجه می‌شوند و لیست کشورها در فرم سفارش وردپرس خالی می‌ماند. جدول `system_settings` نیز فقط توسط `SystemSettingSeeder` پر می‌شود.
>
> ⚠️ **فاز ۳.۱۰ — جدول `currencies`:** `CurrencySeeder` پنج ارز پایه (USD/AED/EUR/CNY/IRR) را با نرخ صفر (یا ۱ برای ریال) ایجاد می‌کند تا `ExchangeRateService::getCurrentRate()` خطای RuntimeException ندهد. سپس `ifnex:import-fx-rates --source=all --auto-approve` نرخ‌های واقعی را از Exir.io (USD/AED) و FreeCurrencyAPI (EUR/CNY) دریافت و در `currencies.rate_to_rial` می‌نویسد.
>
> ⚠️ **دربارهٔ `DatabaseSeeder`:** فایل `DatabaseSeeder.php` در فاز ۳.۱۰ به‌روزرسانی شد تا در محیط Production، حساب super_admin با رمز عبور `password` نساخته شود (در `local`/`testing`/`staging` همچنان ساخته می‌شود). برای ساخت ادمین Production از `make:filament-user` + `assignRole` استفاده کنید.

> 💡 **اسکریپت خودکار:** می‌توانید به‌جای اجرای دستی همهٔ مراحل بالا، از اسکریپت `scripts/deploy.sh` استفاده کنید:
> ```bash
> bash scripts/deploy.sh
> ```
> این اسکریپت همهٔ مراحل بالا را به‌ترتیب اجرا می‌کند و در صورت شکست هر مرحله با کد غیرصفر متوقف می‌شود.

تنظیم دسترسی پوشه‌ها:

```bash
chown -R www-data:www-data storage bootstrap/cache
chmod -R 775 storage bootstrap/cache
```

### ۲.۵ ساخت حساب ادمین پنل

پنل مدیریت فقط به کاربرانی اجازهٔ ورود می‌دهد که نقش Spatie یکی از `super_admin`، `admin` یا `staff` را داشته باشند. برای ساخت اولین مدیر:

```bash
php artisan make:filament-user
```

سپس در یک محیط تعاملی (Tinker) نقش را اعطا کنید:

```bash
php artisan tinker
```

```php
$user = User::where('email', 'admin@ifnex.ir')->first();
$user->assignRole('super_admin');
```

> ⚠️ اگر این مرحله انجام نشود، صفحهٔ `/panel/login` باز می‌شود ولی هیچ حسابی نمی‌تواند وارد شود.

### ۲.۶ همگام‌سازی کاربران وردپرس

ورود مشتری از طریق Bridge انجام می‌شود و کاربر را بر اساس ایمیل در دیتابیس لاراول پیدا می‌کند. برای اینکه مشتریان وردپرس بتوانند وارد شوند، باید یک‌بار کاربران را همگام کنید (این دستور پس از راه‌اندازی هر دو دیتابیس اجرا می‌شود):

```bash
php artisan ifnex:sync-wp-users \
  --wp-db-host=127.0.0.1 \
  --wp-db-name=ifnex_wordpress \
  --wp-db-user=YOUR_WP_DB_USER \
  --wp-db-pass=YOUR_WP_DB_PASSWORD
```

> اگر پیشوند جدول‌های وردپرس شما `wp_` نیست، گزینهٔ `--wp-table-prefix` را هم اضافه کنید.

### ۲.۷ تنظیمات پیامک (کاوه‌نگار)

ارسال پیامک در این سیستم از جدول `system_settings` خوانده می‌شود، نه از فایل `.env`. بنابراین مقداردهی `KAVENEGAR_API_KEY` در `.env` به‌تنهایی کافی نیست و باید از پنل مدیریت وارد شود:

**پنل ادمین ← تنظیمات سیستم ← سرویس پیامک**

| فیلد | مقدار |
|------|--------|
| Kavenegar API Key | کلید دریافتی از پنل کاوه‌نگار |
| Kavenegar Sender | شمارهٔ فرستندهٔ تأییدشده |

پس از وارد کردن، سوییچ‌های ارسال برای هر رویداد (تأیید سفارش، رد سفارش، پرداخت موفق، تغییر ترکینگ) را نیز در همان صفحه فعال کنید.

### ۲.۸ تنظیم Cron

این پروژه در حال حاضر هیچ زمان‌بندی ثبت‌شده‌ای (Schedule) ندارد. تنها وظیفهٔ زمان‌بندی‌شده، به‌روزرسانی نرخ ارز است که باید مستقیم صدا زده شود:

```cron
# فاز ۳.۱۰ — دستور ارتقایافته (جایگزین ifnex:update-rates):
#   - USD و AED از Exir.io
#   - EUR و CNY از FreeCurrencyAPI (نیازمند CURRENCY_API_KEY)
#   - auto-approve نرخ‌های با تغییر زیر ۵٪
0 2 * * * cd /var/www/system.ifnex.ir && bash scripts/cron-exir-rates.sh >> storage/logs/cron.log 2>&1
```

> ⚠️ **دستور قبلی `ifnex:update-rates`** همچنان برای backward compatibility موجود است، اما فقط USD و AED را پشتیبانی می‌کند و auto-approve ندارد. توصیه می‌شود از `ifnex:import-fx-rates` استفاده کنید.
>
> 📋 **اسکریپت کرون:** `scripts/cron-exir-rates.sh` به‌صورت wrapper برای `ifnex:import-fx-rates --source=all --auto-approve` کار می‌کند. متغیر محیطی `IFNEX_PROJECT_DIR` را اگر پروژه در مسیر دیگری نصب است، در crontab تنظیم کنید.

> ℹ️ دربارهٔ صف: در نسخهٔ فعلی هیچ Job یا اعلانی که `ShouldQueue` را پیاده‌سازی کند وجود ندارد و `QUEUE_CONNECTION` روی `database` است. بنابراین نیازی به `queue:work` نیست. اگر در آینده صف اضافه شد، آن را با systemd یا supervisor مدیریت کنید، نه با کرون.

### ۲.۹ تست E2E پس از دیپلوی (فاز ۳.۱۱)

پس از تکمیل مراحل §۲.۴ و چرخش کلیدها، دستور زیر را اجرا کنید تا اتصال DB، ارزها، کشورها، نقش‌ها، ادمین، storage، config/route cache و ۴ endpoint API (شامل health check و endpoint محافظت‌شده) تأیید شود:

```bash
php artisan ifnex:smoke-test
# یا با دامنهٔ سفارشی:
php artisan ifnex:smoke-test --url=https://system.ifnex.ir
```

این دستور ۲۵+ بررسی انجام می‌دهد و اگر حتی یکی قرمز باشد، با کد غیرصفر خارج می‌شود.

> ⚠️ **اگر هر بررسی قرمز شد، UAT کارفرما را شروع نکنید** — ابتدا مشکل را رفع کنید. برای جزئیات، فایل لاگ `storage/logs/laravel.log` را ببینید.

پس از سبز شدن smoke-test، چک‌لیست ۴۳ موردی `UAT-3.11.md` آمادهٔ اجرا توسط کارفرماست.

---

## ۳. استقرار وردپرس — `ifnex.ir`

### ۳.۱ نصب فایل‌ها

1. فایل ZIP وردپرس را در `/var/www/ifnex.ir` اکسترکت کنید.
2. فایل SQL دیتابیس را ایمپورت کنید.

### ۳.۲ تنظیم `wp-config.php`

```php
define('DB_NAME', 'ifnex_wordpress');
define('DB_USER', 'YOUR_WP_DB_USER');
define('DB_PASSWORD', 'YOUR_WP_DB_PASSWORD');
define('DB_HOST', '127.0.0.1');
define('DB_CHARSET', 'utf8mb4');
define('DB_COLLATE', '');

define('WP_HOME', 'https://ifnex.ir');
define('WP_SITEURL', 'https://ifnex.ir');

// غیرفعال کردن دیباگ در Production
define('WP_DEBUG', false);
define('WP_DEBUG_LOG', false);
define('WP_DEBUG_DISPLAY', false);

// امنیت پیشخوان
define('DISALLOW_FILE_EDIT', true);
define('DISALLOW_FILE_MODS', true);
define('FS_METHOD', 'direct');
```

**ساخت کلیدها و Saltهای اختصاصی — الزامی:**

فایل `wp-config.php` که همراه بسته تحویل داده می‌شود دارای `WP_DEBUG = true` و کلیدها و Saltهای ثابت است که در مخزن گیت قرار دارند. این مقادیر **نباید** در Production استفاده شوند. پیش از راه‌اندازی، مقادیر `AUTH_KEY`، `SECURE_AUTH_KEY`، `LOGGED_IN_KEY`، `NONCE_KEY`، `AUTH_SALT`، `SECURE_AUTH_SALT`، `LOGGED_IN_SALT` و `NONCE_SALT` را با مقادیر تصادفی اختصاصی جایگزین کنید. ساده‌ترین روش، دریافت هشت مقدار آماده از سرویس رسمی وردپرس است:

```
https://api.wordpress.org/secret-key/1.1/salt/
```

> ⚠️ استفاده از Saltهای مشترک بین چند نصب، امنیت کوکی‌های احراز هویت را به‌طور کامل از بین می‌برد.

### ۳.۳ فعال‌سازی قالب و پلاگین

قالب `IFNEX Theme` و پلاگین `IFNEX Bridge` را از بخش افزونه‌های وردپرس فعال کنید.

### ۳.۴ تنظیمات پلاگین IFNEX Bridge

از مسیر **پنل وردپرس → تنظیمات IFNEX**، هر سه فیلد زیر را پر کنید:

| تنظیم | مقدار |
|--------|--------|
| API URL | `https://system.ifnex.ir/api/v1` |
| API Key (عمومی) | همان مقدار `IFNEX_API_KEY` در فایل `.env` لاراول |
| Bridge API Key | همان مقدار `IFNEX_BRIDGE_API_KEY` در فایل `.env` لاراول |

> ⚠️ اگر `API Key (عمومی)` خالی بماند، صفحهٔ `/tracking/` خطای «API Key تنظیم نشده است» نشان می‌دهد و اندپوینت رهگیری کار نمی‌کند. این مقدار را با یک رشتهٔ تصادفی در `.env` تنظیم کنید.

### ۳.۵ اصلاح آدرس‌ها در دیتابیس

اگر سایت از محیط لوکال به سرور منتقل می‌شود، آدرس‌های ذخیره‌شده را اصلاح کنید:

```sql
UPDATE wp_options
   SET option_value = REPLACE(option_value, 'http://localhost/IFNEX-Logistics/03_WordPress', 'https://ifnex.ir')
 WHERE option_name IN ('home', 'siteurl');

UPDATE wp_posts
   SET guid = REPLACE(guid, 'http://localhost/IFNEX-Logistics/03_WordPress', 'https://ifnex.ir');

UPDATE wp_posts
   SET post_content = REPLACE(post_content, 'http://localhost/IFNEX-Logistics/03_WordPress', 'https://ifnex.ir');

UPDATE wp_postmeta
   SET meta_value = REPLACE(meta_value, 'http://localhost/IFNEX-Logistics/03_WordPress', 'https://ifnex.ir');
```

سپس کش وردپرس را پاک کنید (اگر افزونهٔ کش دارید) و یک‌بار به پیشخوان وردپرس بروید.

---

## ۴. تنظیمات وب‌سرور

### ۴.۱ لاراول — `system.ifnex.ir`

- **Document Root:** `/var/www/system.ifnex.ir/public`

### ۴.۲ وردپرس — `ifnex.ir`

- **Document Root:** `/var/www/ifnex.ir`

### ۴.۳ گواهی SSL

هر دو دامنه به گواهی SSL از Let's Encrypt نیاز دارند. پس از نصب گواهی، مطمئن شوید ریدایرکت HTTP به HTTPS فعال است.

### ۴.۴ 🔐 چک‌لیست امنیتی سخت‌سازی (فاز ۳.۸.۱ — اجباری قبل از انتشار)

> **زمینه:** در فاز سخت‌سازی Production این تغییرات امنیتی اعمال شد. پیش از رفتن روی سرور، موارد زیر را انجام دهید:

| # | اقدام | چرا؟ |
|---|-------|------|
| ۱ | **چرخش کلیدها** — `IFNEX_API_KEY` و `IFNEX_BRIDGE_API_KEY` با رشتهٔ تصادفی جدید (هر دو طرف لاراول و وردپرس یکسان) | مقادیر قبلی در تاریخچهٔ گیت ثبت شده‌اند و باید لو‌رفته فرض شوند: `php -r "echo bin2hex(random_bytes(32));"` |
| ۲ | **Saltهای وردپرس** — همهٔ ۸ کلید/salt را از [api.wordpress.org/secret-key](https://api.wordpress.org/secret-key/1.1/salt/) بازتولید کنید | `wp-config.php` با saltهای لوکال قبلاً در مخزن کامیت شده بود — اکنون از گیت حذف شده و دیگر کامیت نمی‌شود |
| ۳ | **درگاه پرداخت** — `ZARINPAL_MERCHANT_ID` واقعی + `ZARINPAL_SANDBOX=false` | اکنون کد در `APP_ENV=production` اگر درگاه تستی باشد، با خطای صریح از پردازش جلوگیری می‌کند (Log::critical در لاگ) |
| ۴ | **لاگ Production** — `LOG_STACK=daily`، `LOG_LEVEL=warning`، `LOG_DAILY_DAYS=14`، `APP_DEBUG=false` | لاگ روزانه و بدون اطلاعات حساس |
| ۵ | **کش‌ها** — `config:cache` + `route:cache` + `view:cache` | سرعت + عدم افشای متغیرهای محیطی |
| ۶ | **حذف فایل‌های دیباگ** — مطمئن شوید نسخهٔ جدید پلاگین (`ifnex-bridge` ≥ 2.1.0) روی سرور است | هک‌های `opcache_reset()` / `header()` / cache-buster با `time()` حذف شدند و با filemtime جایگزین شدند |

---

## ۵. چک‌لیست نهایی

### ۵.۱ لاراول

- [ ] کلون مخزن انجام شد
- [ ] `composer install` اجرا شد
- [ ] فایل `.env` تنظیم شد (دیتابیس، `APP_URL`، CORS، Zarinpal)
- [ ] `IFNEX_API_KEY` و `IFNEX_BRIDGE_API_KEY` با رشتهٔ تصادفی جایگزین شدند (مقدار `change-this-secret-key` باقی نمانده)
- [ ] `php artisan key:generate` اجرا شد
- [ ] `php artisan migrate` اجرا شد (شامل مایگریشن جدید `discount_code_usages` — سخت‌سازی فاز ۳.۸.۱)
- [ ] تست کد تخفیف: ثبت سفارش با کد فعال → `used_count` افزایش یافت؛ سفارش دوم با کد تک‌مصرف → خطای 422
- [ ] seedها اجرا شدند (`CountriesTableSeeder`، `SystemSettingSeeder`، `RoleAndPermissionSeeder`)
- [ ] جدول `countries` پر است (۱۹۲ کشور)
- [ ] حساب ادمین با نقش `super_admin` ساخته شد
- [ ] `php artisan storage:link` اجرا شد
- [ ] دسترسی `storage/` و `bootstrap/cache/` تنظیم شد
- [ ] `php artisan config:cache` اجرا شد
- [ ] کاوه‌نگار در «تنظیمات سیستم» پنل تنظیم شد
- [ ] کرون به‌روزرسانی نرخ ارز اضافه شد
- [ ] `php artisan ifnex:smoke-test` سبز است (تست E2E post-deploy — فاز ۳.۱۱)
- [ ] آدرس `https://system.ifnex.ir/panel/login` باز می‌شود و ورود ادمین کار می‌کند

### ۵.۲ وردپرس

- [ ] فایل‌ها اکسترکت شدند
- [ ] دیتابیس ایمپورت شد
- [ ] `wp-config.php` تنظیم شد
- [ ] `WP_DEBUG` روی `false` تنظیم شد
- [ ] کلیدها و Saltهای وردپرس با مقادیر اختصاصی جایگزین شدند
- [ ] آدرس‌ها در دیتابیس جایگزین شدند
- [ ] قالب و پلاگین IFNEX Bridge فعال شدند
- [ ] پلاگین تنظیم شد (API URL + API Key عمومی + Bridge API Key)
- [ ] `ifnex:sync-wp-users` اجرا شد و کاربران مشتری به لاراول منتقل شدند
- [ ] آدرس `https://ifnex.ir` باز می‌شود
- [ ] لاگین مشتری کار می‌کند

### ۵.۳ ارتباط بین‌سامانه‌ای

- [ ] وردپرس به API لاراول وصل می‌شود (تست: لاگین مشتری)
- [ ] خطای CORS داده نمی‌شود
- [ ] صفحهٔ `/tracking/` با یک شمارهٔ AWB نتیجه برمی‌گرداند
- [ ] پرداخت درگاه کار می‌کند (`ZARINPAL_MERCHANT_ID` تنظیم شده و `ZARINPAL_SANDBOX=false`) — توجه: از فاز ۳.۸.۱ کد در Production با درگاه تستی اصلاً اجرا نمی‌شود (گارد سخت‌سازی)
- [ ] ارسال پیامک Kavenegar تست شد
- [ ] بارگذاری فایل (آپلود تعهدنامه) کار می‌کند
- [ ] بکاپ دیتابیس تنظیم شده است

---

## ۶. اطلاعات تماس

| مورد | مقدار |
|------|-------|
| توسعه‌دهنده | VernaSoft Group — Kazem Alghasi |
| ایمیل | kazem@vernasoft.group |
| مخزن گیت | [git.vernahost.ir/gitmodir110/ifnex](https://www.git.vernahost.ir/gitmodir110/ifnex) |